Dag 1 Amsterdam - Algiers
Bij aankomst in Algiers ga je direct naar je prettige hotel in het Franse gedeelte van de stad. Hiervandaan verken je de overduidelijk door de Fransen gebouwde stad, en maak je zo een wandeling naar de Kasbah, een UNESCO werelderfgoedsite. Aan de voet van de Kasbah concentreert zich de handel en is het een drukte van belang; naarmate je meer naar boven loopt wordt het rustiger. Bovenaan de Kasbah staat het Paleis van de Bey, dat tegenwoordig weer bezocht kan worden. Even ten noorden van de Kasbah staat nog de beroemde Notre dame d’Afrique, met fraai uitzicht over de stad en de zee. In de haven van Algiers zijn tal van eenvoudige visrestaurantjes, waar je overheerlijk verse vis kunt eten.
Dag 2 Algiers
Vandaag hebben we alle tijd in Algiers om de stad te verkennen. Zwerf door de hoofdwinkelstraat dicht bij het hotel, waar je tal van restaurantjes aantreft, maar ook interessante boekwinkeltjes. Niet al te ver van het hotel liggen ook het Nationaal Museum van Oudheden en het Bardo Museum, beide zeer de moeite waard. Tot slot is een trip naar het Makam Echahid, het monument voor de Martelaren, de moeite waard. Het hoog boven de kust verheven monument en het bijbehorende museum worden druk bezocht door de lokale bevolking. Lager, te bereiken met een kabelbaantje, liggen het mooie Museum van de Schone Kunsten en de fraaie Jardin d’Essai.
Dit alles hoeft niet deze eerste dagen, we komen nog twee keer terug in Algiers.
Dag 3 Algiers - Sétif, excursie Djemila
We reizen over land door de regio die bekend staat als Kabilië, direct naar Sétif. Daar komen we dan vroeg in de middag aan, en maken daarvandaan in de namiddag, wanneer de warmte minder wordt en het licht mooier, de excursie naar de UNESCO werelderfgoedsite van Djemila. Hier bezoeken we de ruïnes van het oude Romeinse Cuicul. Een van de mooiste sites van een Romeinse koloniale stad in Noord-Afrika. De stad werd in eind eerste eeuw na Christus gesticht door Romeinse veteranen, hoog in de heuvels van wat nu Klein-Kabilië wordt genoemd, en kijkt uit richting Middellandse Zee. We kunnen natuurlijk het bijbehorende museum bezoeken, met een indrukwekkende verzameling mozaïeken, maar het mooist is het om rond te struinen en de baden, de tempels, het forum en het theater te ontdekken. In de Christelijke wijk van de vijfde eeuw na Chr. tref je de restanten van basilieken en een doopkapel.
In het kleine maar gezellige Sétif overnachten we in een centraal gelegen hotel.
Dag 4 Sétif - Constantine
Vandaag rijden we een stukje oostwaarts, zo’n 130 kilometer, naar de stad Constantine. De stad ligt spectaculair aan een diepe kloof, die de stad aan drie kanten omgeeft. De vierde zijde biedt vanuit de hoogte mooi zicht op het omliggende platteland. De kloof wordt her en der overbrugd door spectaculaire hangbruggen.
Bezoek ook het kleine maar leuke stadsmuseum waar je onder andere schilderijen aantreft van hoe de stad er een, twee eeuwen geleden uitzag.
Dag 5 Constantine - Batna, excursie Tazoult, Timgad en Medracen
Ook vandaag is het niet heel ver rijden naar de volgende pleisterplaats Batna, zo’n 120 kilometer rijden. Maar we gaan wel op tijd op weg, omdat we ’s middags nog een uitgebreide excursie gaan maken.
Vanuit Batna rijden we naar Tazoult, waar een leuk klein museum met veel Romeinse resten te zien is. Het herinnert je eraan dat er meer Romeinse steden en nederzettingen in deze streek waren dan Timgad alleen. Maar Timgad was wel de grootste en de belangrijkste. Het is een van de best bewaarde Romeinse steden van Noord-Afrika. Ook een UNESCO werelderfgoedsite. Timgad beleefde zijn hoogtijdagen in de tweede tot en met vierde eeuw na Christus, ook de hoogtijdagen van vele andere Romeinse kolonies in noordelijk Afrika. Je kunt hier uitgebreid wandelen door het rechthoekige grit van de stad, en tempels, stadspoorten, baden, markten en het capitool bezoeken. Imposant is ook het even buiten de stad gelegen Byzantijnse fort.
Na het bezoek aan Timgad rijden we via een mooie omweg terug naar Batna. Die omweg maken we om het bijzondere mausoleum van Medracen, ofwel de Numidische Berberkoning Imedghassen, te zien. We hebben het dan over de vierde eeuw voor Christus, nog voor de Punische oorlogen. Dergelijke tombes zijn er maar een paar van bekend en ze laten zien dat de Numidiërs, die de voorvaderen zijn van de Berbers, al vroeg in contact stonden met de Hellenistische wereld. Het is een imposant rond piramideachtig gebouw met rondom Dorische zuilen. Mooie plek om te zijn als de dag langzaam op zijn einde loopt.
Dag 6 Batna - Algiers
Vandaag nemen we een binnenlandse vlucht terug naar Algiers. Afhankelijk van de tijd van de vlucht hebben we nog een middag dan wel avond in Algiers.
Dag 7 Algiers - Djanet
Vandaag hebben we sowieso nog tijd in Algiers, om te zien en te doen waar je eerder niet aan toekwam. De vlucht naar Djanet vertrekt pas laat op de avond, rond middernacht.
Overigens moeten we met de vluchttijden van Air Algérie altijd een slag om de arm houden, het is mogelijk dat het tegen de tijd dat we moeten boeken het anders is dan wij nu denken. Indien nodig zal het programma worden aangepast aan de vluchttijden zoals we ze uiteindelijk kunnen boeken.
Zoals het er nu uitziet komen we dus ’s nachts aan in Djanet, waar we zullen neerstrijken in een typerend woestijnhotel, met losse bungalowtjes als accommodatie.
De Tassili n'Ajjer
De Tassili n'Ajjer is een nationaal park in de Sahara, gelegen op een uitgestrekt plateau in het zuidoosten van Algerije. De Tassili n'Ajjer werd in 1982 opgenomen op de werelderfgoedlijst van UNESCO.
De Tassili n'Ajjer ligt in een maanlandschap van grote geologische waarde en herbergt een van de belangrijkste verzamelingen prehistorische grotkunst ter wereld. Meer dan 15.000 tekeningen en gravures documenteren de klimaatveranderingen, de migraties van dieren en de evolutie van het menselijk leven aan de rand van de Sahara van 6000 voor Christus tot de eerste eeuwen van de huidige jaartelling. De geologische formaties zijn van uitzonderlijk landschappelijk belang, met geërodeerde zandsteenformaties die 'rotsbossen' vormen. Hier speelt zich het eerste deel van onze woestijnexpeditie af.
Dag 8 Djanet - Adaik - Tihramiouen
Vanochtend word je wakker in een andere wereld. De atmosfeer van een woestijnstad als Djanet heeft altijd iets opgewondens. Als je even buiten gaat kijken zijn de chauffeurs waarschijnlijk al bezig met sleutelen aan hun Landcruisers en aan het pakken van de etenswaren, water en al het andere dat we tijdens onze woestijntocht nodig zullen hebben. Het zijn allemaal lokale Toearegs, en zij zijn de komende dagen deel van ons gezelschap. Behalve de chauffeurs hebben we ook een eigen kok bij ons en een lokale gids. We zijn in goede handen.
Na het ontbijt gaan we al gauw op pad. Eerst moeten er nog wat administratieve zaken worden geregeld, zoals de permits voor de natuurparken. Ook slaan we nog wat proviand in, bezoeken het parkmuseum en kopen we chèches in, hoofddoeken die ons zullen beschermen tegen de altijd aanwezige felle zon.
Onze weg brengt ons vandaag naar het labyrint van Adaik, een woud van stenen en zand. Het landschap is adembenemend. Uit de oceaan van zand rijzen vreemde, door de wind gevormde rotsen op: ze zien eruit als stenen tanden. Ze heten dan ook Timras, kiezen, in het Tamashek, de taal van de Toeareg.
's Middags verkennen we de zandduinen van Tihramiouen. We kamperen in Tihramiouen. Hier kunnen we een mooie wandeling maken, rustig aan. Dit wordt ons eerste kampement. Het is even wennen om de eenvoudige koepeltentjes op te zetten, maar het wordt de komende dagen al gauw routine. Iedereen kan zijn eigen plek uitzoeken. Voor tentjes, matrassen en dekens wordt gezorgd, maar voor wie daar de voorkeur aan geeft is het wel aanbevolen een eigen goede slaapzak mee te nemen. En of je de tentjes gebruikt is een tweede: buiten slapen onder de sterrenhemel is hier de gewoonte.
Afgezien van de twee nachten in Iherer slapen we alle nachten op deze manier. Dat betekent ook dat we het zonder sanitair moeten stellen. We maken afspraken over waar het ’toilet’ is en iedereen krijgt voldoende water. Dat is niet alleen om te drinken, maar ook om af en toe een hoognodig kattenwasje te kunnen doen.
Onze gids en chauffeurs bekommeren zich alvast over het avondeten, dat natuurlijk eenvoudig is, maar toch zo afwisselend mogelijk. Zelf hebben zij geen tenten nodig: ze slapen meestal op hun matten in de open lucht, onder de sterren. Wandeltijd: 2 tot 3 uur.
De Toearegs
De Toearegs, of de Kel-Tamashek (sprekers van het Tamashek), zijn een nomadische bevolkingsgroep, die leven in Algerije, Mali, Niger, Libië en Burkina Faso. Hun oorsprong is niet helemaal bekend, maar velen geloven dat zij eigenlijk Berbers zijn die de woestijn in trokken tijdens de Arabische invasies van Noord-Afrika.
Toearegs zijn moslims, en een ongewoon aspect van hun cultuur is dat de mannen een soort sluier dragen die bekend staat als een tagelmoust terwijl de vrouwen de gezichten onbedekt laten. De Toearegs stonden bekend als geduchte krijgers en waren een grote belemmering voor de Franse verkenning van de Sahara in de late 19e en vroege 20e eeuw. Ze boden fel verzet tegen aantasting van hun land en bij gelegenheid slachten ze hele expedities af. Toearegmannen kunnen nog steeds gezien worden met hun traditionele zwaarden wanneer ze reizen.
Toeareggroepen in Mali en Niger zijn afgelopen jaren al betrokken geweest bij conflicten met de overheid bij pogingen om een grotere autonomie krijgen. De Toearegs die rond 2011 uit Libië vluchtten maken de situatie in de hele regio alleen maar ingewikkelder. Zij hebben toen tijdelijk de macht gegrepen in Noord-Mali, waarbij hun revolutie gekaapt werd door jihadisten en andere radicalen die hun kans schoon zagen. Inmiddels zijn deze groepen voornamelijk nog in Zuid-Mali, Niger en Burkina Faso actief.
De Algerijnse overheid heeft haar greep op de grensgebieden met Libië, Niger en Mali verstevigd om te zorgen dat de revoltes niet overslaan naar Algerije. Dat is ook de reden dat gebieden ten zuiden van Tamanrasset en Djanet voor toeristen nog steeds afgesloten zijn. Het gebied rond Djanet, waar wij nu gaan reizen, is sowieso volledig onder controle van de Algerijnse overheid.
Dag 9 Tihramiouen - Imourouden - Tillelen - Tikoubaouine.
We trekken verder de Tassili’n’Ajjer in. We komen onder andere door Tillelen, een adembenemend landschap van rotsen van zandsteen en graniet, zover het oog reikt. Er is ook een kloof met rotstekeningen. 's Middags wandelen we door dit labyrint en zien de rotsboog van Tikoubaouine. In de nabijgelegen duinen slaan we ons kampement op voor de nacht. Wandeltijd: 2 tot 3 uur.
Dag 10 Tikoubaouine - Essendilène - Village Iherer
Na een kort stukje rijden bereiken we de kloof van Essendilène. Het is een van de mooiste stukken woestijn van de Tassili n’Ajjer, met een woud van steile rotsen doorsneden door een kloof. We maken een wandeling naar de grote guelta van Essendilène, aan de voet van honderd meter hoge rotswanden. Een guelta is een open natuurlijk waterreservoir, vaak een plek waar nomaden met hun dieren naar toe komen. Wandeltijd: 2 tot 3 uur.
Vervolgens rijden we verder naar Iherer, een van de grootste Touaregdorpen in de wijde omtrek, met zo’n 500 inwoners. Laat in de middag bereiken we het dorp Iherer, gelegen in een kloof omgeven door hoge kliffen, met een weelderige vegetatie. Op deze mooie plek is er een kampement, het Petit Motel Saharien, waar we kunnen overnachten. De accommodatie is eenvoudig, maar er zijn wel een paar douches, waar we (met een beetje geluk) gebruik van kunnen maken. Desgewenst kan je natuurlijk ook je eigen tentje ergens opzetten.
Dag 11 Les Gorges d’Idarène
Vandaag even niet rijden, want we blijven in Iherer. We gaan een uitgebreidere wandeling maken om de kloof van Idarène te verkennen. Deze bijzondere plek vereist wat meer tijd. We wandelen door de kloof omhoog en omlaag en zien het stromende water in de guelta, vol met vis en beschut door riet. Er zijn meerdere guelta’s hier, omgeven door riet en groen. Zeker komen we hier ook zeriba’s tegen, de met dor struikgewas en palmtakken afgezette tijdelijke nederzettingen van de semi-nomadische Toeareg. Wandeltijd: 5 tot 6 uur.
’s Avonds zijn we weer terug in het kampement van Iherer.
Dag 12 Village Iherer - Tin Tegharet - Erg Admer
We maken nog een ochtendwandeling om de gravures van Tin-Aghrem en de ruïnes van het paleis van de voormalige koning van Iherer te verkennen, voor we weer verder reizen. En route bezoeken we de archeologische site van Dider en de beroemde rotstekeningen van Tin Teghart.
's Middags maken we in een niet al te lange rit de doorsteek naar het gebied iets meer zuidwestelijk van Djanet. Daar bereiken we de duinen van Erg Admer, een immense zee van helder zand. We maken een avondwandeling en kamperen in de spectaculaire duinen van Erg Admer zelf. Wandeltijd: ongeveer 2 uur.
Dag 13 Erg Admer - Dunes de Tifertessen
De ochtend is gewijd aan het verder verkennen van Erg Admer. 's Middags vertrekken we naar de duinen van Tifertessen. We maken een wandeling en kamperen daar. Wandeltijd: 2 tot 3 uur.
De Tadrart
De Tadrart-woestijn ligt op zo’n 200 km ten zuiden van de stad Djanet en is een van de mooiste woestijnen ter wereld en dus van de Sahara. Enorme canyons met kliffen, gevormd door water, wind en extreme temperaturen vloeien samen met kleurrijke zandduinen. Sporen van rotstekeningen en -gravures getuigen van de menselijke ontwikkeling in dit gebied, dat 12.000 jaar geleden nog een savannegebied was en volop begroeid en bevolkt door mens en dier. In de loop der tijd is het uitgedroogd en getransformeerd tot een uitgestrekt en ongelooflijk mooi woestijnlandschap. De vele rotstekeningen van de Rode Tadrart zijn de getuigen het verdwenen leven, van het begin van het Neolithicum tot nu. Met name in de Wadi In Djaren, zijn de rotswanden bezaaid met interessante rotsschilderingen en -gravures. Deze laten grote wilde dieren zoals olifanten, neushoorns, giraffen, antilopen en wilde runderen en gedomesticeerde dieren zoals schapen, paarden en uiteindelijk kamelen.
Dag 14 Tifertessen - El Berdj
We rijden met onze Landcruisers naar de Tadrart. De eerste rotstekeningen, diep verborgen in een rotsschuilplaats, markeren de ingang van het Tadrart-massief. Aan het einde van de middag komen we aan in El Berdj, waar we ons kamp opslaan in de duinen van Tin Tabrakate.
Dag 15 El Berdj Canyon - Moul N’Aga
’s Ochtends verkennen we nog de duinen van Tin Tabrakate en gaan dan weer verder. In de middag bereiken we de voet van de imposante duinen van Moul N’Aga, die zich tot aan de horizon uitstrekken. We genieten van een wandeling en kamperen in de duinen. Wandeltijd: 2 tot 3 uur.
Dag 16 Moul N’Aga - Ouan Zaouaten - In Djaren
De duinen van Moul N’Aga zijn met recht een zandzee. Golvend over het zand vervolgen we onze weg. Vanaf de hoogste toppen van de duinen is er uitzicht over de hele Tadrart-regio: duinen, grillige rotsen, pieken en canyons. We komen uit bij de zogenaamde "kathedraal" van Tamezguida. We bezoeken de archeologische site Tin Tifelrar met zijn rotstekeningen. Deze regio staat bekend om zijn vele rotstekeningen. We bivakkeren in de prachtige duinen van In Djaren, waar we uiteraard ook een wandeling maken. Wandeltijd: 2 tot 3 uur.
Dag 17 In Djaren - Tin Merzouga.
We volgen de wadi's van In Djaren, Ouan Zaouaten en Bouhedien, die langs prachtige duinruggen lopen. Pieken en bogen bogen rijzen op uit de valleien en de okerkleurige canyons zijn weer gesierd met rotstekeningen. De variëteit aan landschappen is weer groot vandaag. In de middag bereiken we de duinen van Tin-Merzouga. We maken een wandeling en kamperen in de duinen van Tin-Merzouga. Wandeltijd: ongeveer 2 uur.
Dag 18 Tin-Merzouga - Cirque Canyon - In Tehaq
We trekken naar de adembenemende Cirque Canyon en bezoeken er de grotten en de door erosie gepolijste zandstenen rotspunten te midden van rode duinen. We volgen een doolhof door grasrijke wadi's afgewisseld met duinen, en eindigen bij de duinen van In Tehaq voor een wandeling en een overnachting in onze tenten. Wandeltijd: ongeveer 2 uur.
Dag 19 In Tehaq - Les Dunes Noires
De ochtend staat in het teken van het ontdekken en bekijken van de talloze rotstekeningen en -gravures in In Tehaq en een bezoek aan de Tin Abbaden-kloof. 's Middags passeren we de Wadi Ouan Oukssem met zijn rotstekeningen en rijden vervolgens door naar Les Dunes Noires, de Zwarte Duinen, voor een wandeling en overnachting in een tent. Wandeltijd: ongeveer 2 uur.
Dag 20 Les Dunes Noires - Djanet
In de ochtenduren rijden we terug naar waar we deze expeditie begonnen: naar Djanet. We verlaten de Tadrart en komen door uitgestrekte, groene wadi's. Bij aankomst strijken we neer in ons woestijnhotel en daar zijn natuurlijk douches beschikbaar en heb je nog tijd om de hoofdstad van Tassili n'Ajjer te bezoeken. Het zijn de laatste uren hier in de Sahara.
Zoals het er nu uit ziet - ook hier weer een voorbehoud - vliegen we na middernacht naar Algiers.
Dag 21 Djanet - Algiers
We komen dus ook heel vroeg aan in Algiers. We hebben dit laatste verblijf geboekt in Hotel Djazair, ook wel bekend onder zijn oude naam, het St. George. Het is een prachtig hotel uit de Franse tijd, met de juiste dosis vergane glorie. Veel beroemdheden hebben hier hun verblijf in Algiers doorgebracht. En in de Tweede Wereldoorlog was hier het hoofdkwartier van de geallieerden. Het hotel heeft een mooie tuin en een aangenaam zwembad. Het ligt niet heel centraal, maar het is er goed toeven, dus je hoeft er niet per se op uit. En als je dat wel wilt - en er is zeker nog genoeg te zien in Algiers - dan bestel je een taxi bij de receptie om er op uit te gaan.
Dag 22 Algiers - Amsterdam
Terugvlucht naar Amsterdam.
