Dag 1   Amsterdam - Delhi

Lange vluchtdag met een aankomst in Delhi midden in de nacht.

Dag 2   Delhi

We beginnen in Delhi en naast de bekende bezienswaardigheden die je misschien al kent is er verrassend veel meer moois te zien, maar je kunt het ook lekker rustig aan doen en even een dagje bijkomen van de vlucht. Voor wie erop uit wil is de metro een makkelijke manier om andere delen van de stad te bezoeken.

Dag 3   Delhi - Gwalior - Orchha

Vandaag beginnen we de reis echt met een vroege treinreis naar Gwalior. Met de exprestrein zijn we daar in een uur of drie en worden opgewacht door onze bus. Voor we verder reizen naar Orchha gaan we eerst het  fort van Gwalior bezoeken. In dit 3 kilometer lange fort dat hoog boven de stad uittorent ligt een uniek paleis wat aan de buitenkant prachtig is versierd met kleurrijk tegelwerk met diermotieven. Ook staan er een aantal mooie oude tempels en zien we op weg naar het fort schitterende Jain beelden uitgehouwen in de rotsen. Na de lunch gaan we verder richting Orchha, wat nog 120 km rijden is maar waar we een uur of drie over zullen doen. Dat geeft al aan dat het rijtempo in India, zeker op de routes door Madhya Pradesh niet al te hoog ligt. Soms is het druk op de weg, soms staan er koeien in de weg, en niet zelden zijn er wegwerkzaamheden. Dus stel je daar op in en zorg dat je altijd wat te eten bij je hebt voor de langere stukken. Aan het einde van de middag komen we dan aan in het relaxte plaatsje Orchha.

Dag 4   Orchha

Vandaag hebben we de hele dag om Orchha te verkennen Het is niet groot maar het was vanaf de 16e eeuw was de zetel van het kleine maar machtige koninkrijkje van de Bundelas. Zij bouwden er een groot fort met paleizen die nu deels in verval zijn maar juist daarom ook heel sfeervol. Daarnaast zijn er ook mooie tempels waaronder de hoge Chatarbhuj tempel en de Ram Raja tempel die gewijd is aan Rama en heel veel pelgrims trekt. Verder staan er bij de rivier prachtige chattris, oftewel cenotaphen van de overleden koningen, een mooie plek om rond zonsondergang te zijn.   

Dag 5   Orchha - Chanderi

We reizen verder zuidwaarts en in de loop van de dag komen we aan in weer in een prachtig plaatsje met een lange geschiedenis maar wat nauwelijks bekend is. De stad is vanaf 11e eeuw door verschillende mogendheden veroverd waaronder door de sultans van Delhi en later werd het onderdeel van het Bundela koningkrijk. Het stadje staat vol oude monumenten uit de verschillende periodes waaronder een fort, moskeeen, en ook een groot aantal jaintempels. Chanderi is ook bekend van de speciale zijden Chanderi sari’s die hier worden gemaakt.  In de middag maken we een mooie wandeling maken door het plaatsje, maar je kunt natuurlijk ook zelf op ontdekking gaan. 

Dag 6   Chanderi - Sanchi - Bhopal

Op weg naar Bhopal komen maken we een langere stop in Sanchi. De boeddhistische keizer Ashoka bouwde hier in 262 v.Chr een hele grote stoepa waar later aan vier zijden prachtig beeldgehouwen poorten bij zijn gebouwd. In de eeuwen erna werd het een belangrijk boeddhistish centrum en werden er veel meer stoepas bijgebouwd, in totaal zelfs een stuk of 40. Na de 13e eeuw werd Sanchi verlaten en raakte het al gauw in de vergetelheid totdat het in het begin van de 19e eeuw werd herontdekt door een Britse officier. In 1989 werd Sanchi opgenomen op de Unesco Werelderfgoed lijst en je ziet een afbeelding van de grote stoepa op het Indiase 200 rupee biljet. 

De naam Bhopal doet velen denken aan de tragische giframp die hier in 1984 plaatsvond en vele duizenden slachtoffers maakte. Tegenwoordig is er niet veel meer van te merken hoewel er nog steeds veel mensen zijn die gevolgen ondervinden. Bhopal is de hoofdstad van de staat Madya Pradesh en ligt rond een aantal meren en de stad doet ondanks de drukte heel prettig aan. In het oude centrum staat de indrukwekkende Taj Ul moskee die een van de grootste is van India. Deze moskee fungeert tegenwoordig als madrasse en we gaan die vandaag en anders morgen in de ochtend bezoeken.  

Dag 7   Bhopal - Ujjain

We vertrekkken op tijd uit Bhopal, zodat we in de middag en avond voldoende tijd hebben in Ujjain. Ujjain is een van de zeven heilige steden van het Hindoeïsme en een van de vier steden waar eens in de twaalf jaar de Kumb Mela wordt gehouden. In 2016 kwamen hier zo’n 75 miljoen pelgrims op af - gedurende een periode van een maand - en Ujjain is dus als eerstvolgende in 2028 weer aan de beurt.

Zoveel pelgrims als met de Kumb Mela zijn er normaal gesproken dus gelukkig niet, maar het is wel altijd een drukte van belang. De tempels worden druk bezocht en ook de ‘aarti’ - een ritueel waarbij bij zonsondergang diya’s, olielampjes, te water worden gelaten in de heilige rivier de Shipra - zorgt voor de nodige opwinding. 

Voor de meeste pelgrims is de Mahakaleshwar tempel het belangrijkste doel. Het is nu nog zo geregeld dat je via ellenlange corridors naar het centrale heiligdom geleid wordt, maar ondertussen wordt er ook druk gesloopt en gebouwd om de tempel heel veel groter te maken. De gelovigen malen daar verder niet om, die komen gewoon om hun rituelen te doen. En om dat op foto en film vast te leggen, want het officiële cameraverbod wordt duidelijk niet meer gehandhaafd.

Dat zie je ook in de Harsiddhi tempel, waar na zonsondergang de twee stenen torens van zo’n twintig meter hoog van diya’s worden voorzien, die vervolgens worden ontstoken. Dit spektakel trekt veel volk en veel devotie. Maar het is sfeerrijk en opwindend, zoals de rituelen van het Hindoeïsme nu eenmaal zijn.

Dag 8   Ujjain - Mandu

Van Ujjain naar Mandu is het ook weer een halve dag rijden. Dichter bij Mandu komend wordt het landschap groener en heuvelachtiger en dan doemt een scherpe bergrug op. Hier, op een plateau op 600 meter hoogte, ligt de oude stad Mandu. Beter gezegd: lag. Het is nu nog maar een klein dorp, maar de restanten van stadsmuren, stadspoorten, paleizen, moskeeën, koranscholen en vooral mausolea, die her en der op deze vlakte verspreid liggen, getuigen van een stad van naar men zegt een miljoen inwoners. We hebben het dan de tijd dat Timur Lenk Delhi veroverde (1401) en Mandu een eigen onafhankelijk koninkrijk werd en groot werd onder koning Hoshang Shah. Onder zijn bewind kwam de stad snel tot grote bloei. Pas in de Mogoltijd, vanaf midden 16de eeuw, verloor het zijn zelfstandigheid en raakte het uiteindelijk steeds verder in verval.

We strijken neer in een prettig hotel even buiten het dorp Mandu, aan de oever van een meer. 

In het dorp Mandu zelf kan je het mausoleum van Hoshang Shah bezoeken. Het is een imposante gekoepelde tombe, naar men zegt het eerste gebouw in India opgetrokken uit wit marmer. Als zodanig was het een voorbeeld voor de Taj Mahal; Shah Jahan zou zijn architecten hierlangs gestuurd hebben om de kunst van bouwen met marmer af te kijken. Daarnaast staat de Jami Masjid, de vrijdagmoskee, uit dezelfde periode. Het is een groot en nu kaal gebouw, maar wat interessant is is dat het gebouwd is naar voorbeeld van de Omajjadenmoskee in Damascus. 

Dag 9   Mandu

In de ochtenduren kloppen we al vroeg aan bij de koninklijke enclave, een cluster van paleizen, moskeeën vijvers en een hamman uit de hoogtijdagen van Mandu. Blikvanger is het Jaz Mahal, waar je vanaf het dakterras een schitterend uitzicht hebt over het meer, als stond je op de brug van een schip. In de loop van de ochtend komen er steeds meer - voornamelijk Indiase - toeristen het complex binnen.

Verder bezoeken we de Delhi stadspoort, ooit de imposante hoofdtoegang tot de stad en aan het eind van de dag het Paviljoen van Rupmati, een romantisch buiten genoemd naar de beroemde zangeres Rupmati, die hier van koning Baz Bahadur mocht wonen. Ze kon hier vanaf de hoge klif uitzien over het weidse land, tot aan de rivier de Narmada, waar zij als herdersdochter geboren was…. 

Dag 10   Mandu - Maheshwar

Een kort ritje voor de verandering. We zijn al snel in Maheshwar en strijken neer in ons hotel aan de rivier de Narmada. 

Hiervandaan wandel je zo via een oeverpaadje de oude stad in. Je komt dan bij de ghats de stad binnen. Het zachte licht, het gekabbel van de rivier, vogeltjes, een enkel motorbootje en flarden klokgelui en chants vanuit de ashrams vormen het decor van het leven van alledag. Sommigen komen naar de rivier voor een ochtendduik, anderen voor een goede wasbeurt, om de vissen te voeren, een offer te brengen en gewoon elkaar te spreken. Het is nergens druk, maar overal is iets te doen.

Even verderop duiken de zware hoge muren van het imposante fort op, gevolgd door de grootste van de tempels, de Shri Ahilyeshwar tempel, met fijnzinnig beeldhouwwerk en imposante trappen die afdalen naar de ghats.

Dag 11   Maheshwar

We hebben een volle dag om van de stad te genieten. Het mooiste moment van de dag is misschien wel als de zon ondergaat. Langzaam maar zeker komen er meer mensen naar de ghats. Nu de zon ondergaat voel je de temperatuur een paar graden zakken en daar komt iedereen dus van genieten. Mensen strijken neer op de vele trappen, besteden eindeloos veel tijd aan foto’s van elkaar te maken, eten iets. Hier en daar worden offers gebracht met kaarslicht en bloemenkransen. Rond de chhatris, de kleine mausolea die bij de ghats staan, concentreren zich de meeste activiteiten. Wie wil huurt een bootje om alles vanaf het water te aanschouwen.

Dag 12   Maheshwar - Burhanpur - Faradpur

We laten Madhya Pradesh achter ons en reizen de deelstaat Maharashstra binnen. Een wat langere reisdag vandaag, ook omdat we via Burhanpur gaan, beroemd om het fraaie hoogelegen Asirgarh Fort en Shahi Qila-paleis. Aan het eind van de dag slapen we in het dorp Fardapur op een steenworp afstand van de grotten van Ajanta.

Dag 13    Faradpur - Ajanta - Aurangabad

Vroeg uit de veren vandaag. We proberen de hitte voor te blijven, temeer we beginnen met een mooie ochtendwandeling om te voet bij Ajanta aan te komen. De vogeltjes, de eekhoorntjes, het geruis van de rivier en de watervallen en het groen maken dit een mooi begin van de dag, heel gemoedelijk allemaal.

Uit de rotswanden van de vallei van Ajanta zijn boeddhistische tempels en kloosters gehouwen. Hier dateren de tempels van de 2de eeuw voor Christus tot de 6de na. Het heeft er alle schijn van dat met de opkomst van Ellora, waar we later komen, Ajanta zijn rol als religieus centrum verloor en het verdween daarna dan ook voor zo’n 1000 jaar in de vergetelheid. Daaraan werd het pas weer ontrukt toen de Engelsman John Smith er in 1819 tijdens een jachtpartij bij toeval op stuitte.

De grotten van Ajanta liggen in een diepe kloof, uitgesleten door de Waghore-rivier. Je vindt hier 26 tempels en kloosters, die grotendeels bijzonder goed bewaard zijn gebleven. Overal vind je fresco’s en nog volop in kleur. Een van de kloosters heeft nog bijna de volledige wand- en plafondschilderingen, andere vaak nog fragmenten. Overal tref je wel Boeddha-beelden aan, maar in de laatste tempel van de vallei hele beeldengroepen, waaronder een liggende Boeddha. Al met al erg indrukwekkend.

Na het uitgebreide bezoek aan Ajanta stappen we weer in de bus en rijden in een paar uur tijds naar Aurangabad, om daar weer in een fijn hotel neer te strijken.

Dag 14   Aurangabad, Ellora

We beginnen de dag met een ritje naar de grotten van Ellora. Dat is een verzameling van 32 tempels die zijn uitgehouwen uit de rotswanden van Ellora. Ze dateren uit de 7de-8ste eeuw (de boeddhistische tempels), de 7de-9de eeuw (de hindoeïstische tempels) en de 9de-10de eeuw (de jainistische tempels). De overlappende tijdsperiodes tonen aan dat de religies in die tijd goed samen konden bestaan.

Het meest indrukwekkend zijn de jain tempels, met zijn vele levendige beeldengroepen, waarbij hier en daar ook nog restanten te vinden zijn van de verder grotendeels verdwenen beschilderingen. Maar voor alle tempels geldt hier dat het vroeger heel kleurrijk moet zijn geweest.

Piece de resistance is de centraal gelegen Kailasa-tempel, gewijd aan de hindoeïstische god Shiva en geënt op zijn verblijfsplaats in de Himalaya, Mount Kailash. Het bijzondere is dat de tempel, inclusief al het beeldhouwwerk, als één geheel uit de rotsen is gehouwen. Dat vergt een enorme planning en enorm veel vakmanschap om dat voor elkaar te krijgen. Echt indrukwekkend. Als je goed kijkt zie je dat de tempel wordt gedragen door enorm veel olifanten en nog wat andere beesten zoals leeuwen. Het is een van de beroemdste monumenten van India.

In de middag brengen we nog een bezoek aan het fort van Daulatabad. Een gigantisch bouwwerk dat feitelijk de gehele berg omvat. Uit de 10de tot de 14de eeuw. Ooit was er een sultan uit Dellhi, ene Tughlaq, die hier zijn hoofdstad wilde vestigen. Hij verhuisde de gehele bevolking van Delhi naar hier, 1100 km verderop, om er vervolgens achter te komen dat het toch niet zo fijn was en er een groot deel van het jaar te weinig water was voor zoveel mensen - en dus toen maar de boel terug verhuisde.

Dag 15   Aurangabad - Bijapur

Vandaag is een langere reisdag waarbij we later ook de grens over gaan naar weer een andere staat, Karnataka. In feite zijn we dan in het zuiden van India beland. Je zult merken dat de opschriften in een hele ander taal zijn geschreven en dat is in het ‘Kannada’, een van de dravidische talen van het zuiden. Aan het einde van de middag komen we aan in de stad Bijapur (officiele naam Vijayapura). In de tijd van de Adil Shad dynastie zijn hier heel veel monumenten gebouwd waaronder een aantal mausolea. Als we tijd hebben zullen we vandaag alvast wat moois gaan bezoeken.

Dag 16   Bijapur - Badami

Misschien wel het meest indrukwekkende bouwwerk in Bijapur is de Gol Gumbaz, een enorme tombe met een koepel die tot de grootste van de wereld behoort. Boven in de tombe is een fluistergalerij waar ieder geluid wordt weerkaatst tegen de wand van de koepel. Het is dan ook het beste om de tombe in de vroege ochtend te bezoeken wanneer er nog weinig anderen zijn. In de loop van de ochtend gaan we verder en voordat we Badami bereiken bezoeken we Aihole en Pattadakal, twee prachige plattelandsdorpjes vol met tempels waar we voor het eerst kennismaken met de Chalukya-bouwstijl waar deze streek beroemd om is.

Dag 17   Badami

Vandaag heb ben we de hele dag de tijd om Badami te ontdekken. Het is een sfeervol plaatsje dat bij een kloof ligt, tussen roodkleurige rotsen en een meer. Het was ooit de hoofdstad van het enorme Chalukya-rijk, dat tussen de 6e en 8e eeuw een groot deel van centraal India besloeg. De Chalukyas zijn vooral bekend om hun grote bijdragen aan de kunst en architectuur. In Badami maar vooral ook in de plaatsjes Aihole en Pattadakal experimenteerden ze met verschillende manieren van tempelbouw, waaruit uiteindelijk de typische Noord-Indiase Nagara en de Zuid-Indiase Dravidische tempelbouwstijlen zijn ontstaan. Dit gebied wordt dan ook wel de wieg van de Indiase tempelbouw genoemd. 

Op de rotsige oevers van het Agasthya-meer liggen veel resten van tempels en ook de prachtige grottempels die in de tijd van de Chalukyas zijn gebouwd met binnenin prachtig beeldhouwerk. Maar het is ook heerlijk om door de oude straatjes van het dorp te wandelen, de lokale markt te bezoeken of aan het verstilde meer te gaan zitten met uitzicht op het mooie rotslandschap. Vandaag kunnen we ook een prachtige wandeling maken over een oud pelgrimpad naar een speciale tempel in de buurt. 

Dag 18   Badami - Hampi

Een paar uur rijden brengt ons naar de stad Hospet, die onze uitvalsbasis zal zijn voor de oude stad Hampi. We checken eerst in en gaan daarna in de vroege middag alvast een eerste verkenning van Hampi maken. Aan het einde van de middag gaan we weer terug naar ons hotel in Hospet en als je nog zin hebt dan is het leuk om nog even door de drukke winkelstraten van die plaats te wandelen. 

Dag 19   Hampi

Hampi was van de 14de tot de 16de eeuw de hoofdstad van het machtige Vijayanagar koninkrijk dat bijna heel zuid India omvatte. De koningen lieten er prachtige tempels en paleizen bouwen. Maar nadat de stad in 1565 veroverd werd door de sultans van de ‘Deccan islamitische confederatie’ werd de stad geplunderd en daarna verlaten. Gelukkig is er nog heel veel moois blijven staan.  De vele monumenten, tempels en paleizen liggen verspreid over een groot gebied in een bijna magisch landschap van grote ronde keien bij een rivier. Vandaag hebben we de hele dag om het gebied te verkennen. En mocht je ooit eerder in Hampi zijn geweest dan is het zeker geen straf om er terug te komen. 

Er zijn ook nog  andere bijzondere plekken in de buurt zoals rond het nog oudere plaatsje Anegondi net ten noorden van de rivier. En de relaxte sfeer van Hampi en het landschap blijven prachtig.

Dag 20   Hampi - Gokarna

We naderen het einde van de reis. Maar we hebben vandaag nog mooie route voor de boeg waarbij we van het Deccan plateauafdalen via de westelijke ghats richting Gokarna. Daar strijken we aan het eind van de dag neer midden in de natuur, vlakbij een mooi strand.  

Dag 21  Gokarna

Even een rustpunt dus op deze reis, al kan je hier natuurlijk een duik in zee nemen en mooie wandelingen maken en Gokarna zelf bezoeken. We logeren in een rustig hotel, een kilometer of 12 buiten Gokarna bij een prachtig weinig bezocht en paradijselijk strandje. Gokarna zelf is een oud hindu pelgrimsplaatsje met een tempel waar mensen van heinde en verre naar toe komen. Helaas mogen we die niet van binnen bekijken maar de hele sfeer er omheen is al mooi. Verderop liggen nog een paar mooie stranden omgeven door beboste heuvels zoals Om beach en Half Moon beach. Sibren laat je vandaag graag de mooiste plekjes van Gokarna zien maar je kunt er natuurlijk ook voor kiezen om even een dagje helemaal niks te doen. 

Dag 22   Gokarna - Goa - Mumbai

In de ochtenduren rijden we deels langs de kust noordwaarts richting Goa. We rijden naar het vliegveld aan de zuidkant van Goa, om daar het vliegtuig naar Mumbai te pakken. Na anderhalf uur vliegen komen we aan op het eindpunt van deze reis, Mumbai. We rijden de stad in en strijken neer in een comfortabel hotel in het oude stadsdeel Colaba.

Dag 23 + 24   Mumbai

Een eerste dag in een grote stad als Mumbai leent zich voor een simpel programma: een stadswandeling en een bezoek aan het beroemdste museum, het Chhatrapati Shivaji Maharaj Vastu Sangrahalaya, maar het komt meteen met een hele berg verhalen en indrukken.

Niet ver van ons hotel ligt de Gate of India. Dat is natuurlijk de beste plek om in Mumbai te beginnen: opgericht ter ere van het bezoek van George V en Queen Mary in 1911, maar later ook de plek waar met het nodige cermonieel de laatste Britse troepen in 1948 het land verlieten. De oudste - Britse - delen van de stad zijn, naast Colaba, Fort en Churchgate. Hier vind je de mooiste en meest imposante koloniale bouwerken, vaak nog in gebruik, soms in vergaande staat van verval en soms ook weer glimmend opgepoetst.

Schitterende architectuur te over, het eerder genoemde museum, het Churchgate Station, de Sassoon bibliotheek, de universiteit etc. Maar ook mooie art deco bioscopen, een synagoge en bijvoorbeeld een grote Zoroastrische tempel. Zoroasters hebben zich na de verdrijving uit Perzië in deze streken hadden gevestigd en het geloof leeft hier dus voort. De beroemde industriële familie Tata bijvoorbeeld zijn Zoroasters. Zij waren ook weldoeners en een groot deel van de collectie van het Chhatrapati Shivaji Maharaj Vastu Sangrahalaya museum is door hen verzameld en aan het museum geschonken.

En ook al ga je niet met de trein, dan is een bezoek aan het oude Victoria Station toch interessant. Prachtig en groots, zoals zoveel van de koloniale Britse architectuur. Vlak daarbij in de buurt is de oude Crawford Market, een overdekte bazaar voor alle alledaagse benodigdheden. Een gezellige drukte van belang natuurlijk.

Colaba zelf, waar we dus logeren, is echt oud en heeft drukke straatmarkten, maar ook boulevards met café’s en eettentjes. Ook bijzonder zijn de Sassoon Docks, de vissershaven. Heel vroeg in de ochtend wordt de verse vis aangevoerd en verhandeld. Later zijn er vooral nog de garnalenpelsters aan het werk, attent gadegeslagen door hebberige ibissen.

We hebben twee volle dagen om ons hier te vermaken. Aan het eind van dag 24, rond middernacht - afhankelijk natuurlijk van welke vluchten we weten te boeken - gaan we naar het vliegveld om terug te vliegen naar Amsterdam.

Dag 25   Mumbai - Amsterdam

NB We hebben het programma met de nodige zorg samengesteld, maar het kan een enkele keer voorkomen dat we sommige sites in een andere volgorde bezoeken.